ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

​​Η έννοια τής Προσωπικότητας αποκαλύπτει την υψηλότερη Ιδέα που γνώρισε ποτέ ο κόσμος σχετικά με τον άνθρωπο.

Δεν θα υπερβάλλουμε καθόλου εάν πούμε ότι αποτελεί την Κλείδα τής ενσαρκώσεως τού ανθρώπου.

Χαρακτηριστικά έχουμε να πούμε τα εξής για τον άνθρωπο :


" Κάθε άνθρωπος έχει μία δική του προσωπικότητα η οποία είναι ανόμοιος εκείνης τών άλλων ανθρώπων ακόμη και αν ανήκουν στην ίδια φυλή και στο ίδιο γένος. Η προσωπικότητα αυτή εκδηλώνεται λίγο έως πολύ

και είναι πολύ ή λίγο ισχυρή. Και η μεν Ισχύς τής προσωπικότητος εξαρτάται από την πείρα τού ατόμου, η δε

εκδήλωση αυτής από το ελεύθερο ή όχι περιβάλλον στο οποίο το άτομο έχει μορφωθεί."


Ι. Η ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΟΣ


Α. Περί του Ανθρωπίνου Όντος


Ξεκινώντας το ορισμό με την απλή φράση «κάθε άνθρωπος...» μάς δηλώνεται ευθύς εξ αρχής ότι η προσωπικότητα είναι κάτι που αφορά αποκλειστικώς τους ανθρώπους.

Δηλαδή από την έννοια τής προσωπικότητας αποκλείεται κάθε τί το οποίο δεν είναι άνθρωπος.

Διακρίνουμε τον άνθρωπο από τις υπόλοιπες μορφές τής Δημιουργίας ζωικές, φυτικές και ορυκτές. Μόνον ο άνθρωπος έχει την δυνατότητα να συλλαμβάνει και να υλοποιεί Ιδέες, αξιοποιώντας το αυτεξούσιο και φέροντας ατομική ευθύνη. Μόνον αυτός είναι προορισμένος να εξελιχθεί

πνευματικώς, διευρύνοντας την συνείδησή του δια μέσου τών εμπειριών τής ζωής.

Δεν γεννάται θέμα πνευματικού δρόμου για καμμία άλλη μορφή ζωής.

Για αυτό λοιπόν θα πρέπει να αντιδιαστείλουμε τον άνθρωπο από όλες τις άλλες μορφές ζωής της Δημιουργίας.

Ο μεν άνθρωπος αναδεικνύεται ως περιεχόμενο, ενώ όλα τα άλλα δημιουργήματα είναι το περιέχον, το περιβάλλον, εντός του οποίου καλείται ο άνθρωπος να φθάσει στον σκοπό του.


1. Οι Παράγοντες που συγκροτούν το Ανθρώπινο Όν

Τί εννοούμε, όμως, όταν λέγουμε « ανθρώπινο όν » ;

Ως πρώτη προσέγγιση, εννοούμε ασφαλώς κάποια μορφή που εμφανίζεται μέσα στον υλικό κόσμο και ως τέτοια κατέχει ένα δικό της υλικό σώμα. Το υλικό σώμα, με τις πέντε αισθήσεις του, δίδει την δυνατότητα στον άνθρωπο να παρατηρήσει τον υλικό εαυτό του, να αντιληφθή τον υλικό κόσμο και να συναλλαγή με το περιβάλλον του.

Πέραν όμως από το υλικό σώμα, ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται ότι έχει και συναισθήματα, όπως επί παραδείγματι χαράς, λύπης, ενθουσιασμού, απογοητεύσεως, συμπαθείας, αντιπαθείας, μελαγχολίας, αγάπης, μίσους κ.ά.

Αυτά δεν υπόκεινται στον έλεγχο των αισθήσεων ή της λογικής, δεν μετρώνται, δεν ζυγίζονται.

Γεννώνται και λαμβάνουν χώραν σ' έναν ιδιαίτερο «χώρο», φύσεως και λειτουργίας διαφορετικής από αυτόν του σώματος, τον οποίον θα αποκαλέσουμε « ψυχή ».

Τέλος, ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον εαυτό του να συλλαμβάνει Ιδέες, να τις επεξεργάζεται δια της σκέψεώς του και να καταλήγει σε νοήματα, λειτουργώντας έτσι μέσα σ' έναν τρίτο «χώρο», διαφορετικόν από τους δύο προηγουμένους ως προς την φύση και την λειτουργία του: στον κόσμο των Ιδεών, στο « πνεύμα » του.

Παρατηρώντας λοιπόν τον άνθρωπο διαπιστώνουμε ότι, ορώμενος από εξωτερική σκοπιά, είναι τρισύνθετος, διότι δομείται από τρεις παράγοντες: τον υλικό, τον ψυχικό και τον πνευματικό, οι οποίοι - αν και ως φύσεις διαφέρουν ριζικώς μεταξύ τους- εν τούτοις συνευρίσκονται σε μία θαυμαστή αλληλοεξάρτηση, εμφανίζοντας μία αρμονική σύνθεση: την μορφή «άνθρωπος».

Ως υλικό σώμα, ο άνθρωπος κινείται και ανήκει στον υλικό κόσμο και συναλλάσσεται με αυτόν. Μετέχει του υλικού κόσμου, αποτελεί διακεκριμένο «κομμάτι» του, διατηρεί όμως μία συνεχή εξάρτηση απ' αυτόν - εξάρτηση η οποία εκφράζεται με την αδιάκοπη εναλλαγή τής ύλης του ( αναπνοή, τροφή, αφόδευση ).

Υλικό σώμα και υλικός κόσμος διέπονται από τους ίδιους νόμους, τους λεγομένους μηχανικούς ή φυσικούς.

Η ψυχή του ανθρώπου εκδηλώνεται και γίνεται αντιληπτή μέσω των συναισθημάτων και των ψυχικών διαθέσεων. Ασφαλώς πηγή και φορέας αυτών δεν είναι το υλικό σώμα, αφού τα συναισθήματά μας δεν υπόκεινται στην στάθμιση και στην μέτρηση.

Δεν καταλαμβάνουν χώρο, δεν υπόκεινται στον έλεγχο τών νόμων τής φυσικής.

Ο μεν «χώρος» των ατομικών μας συναισθημάτων είναι η ατομική ψυχή· ο δε «χώρος» τού περιβάλλοντος όπου «κινούνται» όλα τα ανθρώπινα συναισθήματα και δια του οποίου αυτά μεταφέρονται σε άλλους ανθρώπους, είναι ο « χώρος » της λεγομένης Παγκοσμίας Ψυχής.

Όπως το υλικό σώμα είναι ένα διακεκριμένο « κομμάτι » του Υλικού Κόσμου, με τον οποίον αυτό συναλλάσσεται αδιάκοπα και στον οποίον ανήκει, έτσι και η ανθρώπινη ψυχή είναι μέρος/ « κομμάτι » τής Παγκοσμίας Ψυχής, με την οποίαν συναλ-λάσσεται και στην οποίαν ανήκει.

Παρομοίως, το ανθρώπινο πνεύμα αποτελεί «μέρος» του Πνευματικού Κόσμου, από τον οποίο έλκει την προέλευσή του και στον οποίο κατατείνει.

Η συναλλαγή και επικοινωνία μεταξύ ανθρωπίνου πνεύματος και Πνευματικού Κόσμου και η μεταξύ τους σχέση φύσεως είναι καταστάσεις νοητές.

Η σύνθεση, η συμπαρεύρεση και η συμβολή των τριών αυτών παραγόντων - του σώματος, της ψυχής και του πνεύματος - δίδει την δυνατότητα και την ευκαιρία να εμφανιστεί εκείνο το ιδιαίτερο άτομο που αποκαλούμε ανθρώπινο όν.


Σημειώσεις

α. Είναι εύκολο να παρατηρήσει κανείς πώς μεταφέρονται τα συναισθήματα και οι ψυχικές διαθέσεις από άνθρωπο σε άνθρωπο. Λέμε : Είδα τον τάδε και μου έφτιαξε την διάθεση.

Εξ άλλου είναι γνωστο πόσο μεταδοτικός μπορεί να είναι ο ενθουσιασμός ή ο φανατισμός.

Αυτά μαρτυρούν την ύπαρξη ενός είδους ψυχικού επηρεασμού, ο οποίος - ως ψυχικό φαινόμενο - δεν συντελείται στα πλαίσια του υλικού επιπέδου, αλλά εντός του επιπέδου τής λεγομένης Παγκοσμίας Ψυχής.


β. Η ανθρώπινη και η Παγκοσμία Ψυχή αποτελούν ένα επίπεδο που διέπεται από τους δικούς του νόμους και χαρακτηρί-ζεται από πλήθος φαινομένων.

Ο κύριος σκοπός του είναι ν' αποτελέσει την γέφυρα για την δράση του Πνεύματος στην Ύλη.

Πρόκειται για το λεγόμενο αιθερικό ή " αστρικό " επίπεδο.


2. Εμφάνιση και Δημιουργία του Ανθρωπίνου Όντος

Το καινοφανέν τούτο δημιούργημα είναι αποτέλεσμα τής δράσεως μίας Δημιουργού Αιτίας: μίας Θείας Ιδέας, η οποία πηγάζει από τον Θεό, διέρχεται τους κόσμους και - συνθέτοντας καταλλήλως τα στοιχεία που λαμβάνει απ' αυτούς - καταλήγει να εμφανίσει το ανθρώπινο όν στον υλικό κόσμο.

Με άλλα λόγια, λέγοντας « ανθρώπινο όν » δεν εννοούμε τους τρεις παράγοντες: πνεύμα, ψυχή και σώμα. Αυτά, ως στοιχεία, προϋπήρχαν του ανθρώπου και ελήφθησαν από τους τρεις κόσμους του Παντός - από το Παγκόσμιο Πνεύμα, την Παγκόσμια Ψυχή και την Παγκόσμια Ύλη. Τοποθετήθηκαν σε μία τάξη, υπό μία νομοτέλεια, και έδωσαν εμφάνιση στη μορφή άνθρωπος.

Ο άνθρωπος καθ' εαυτός είναι ένα νέο δημιούργημα γύρω από το οποίο « περιστρέφονται » - κατά ορισμένη σύνθεση και λειτουργία - το πνεύμα, η ψυχή και το σώμα, για να το υπηρετήσουν και για να υπηρετηθή τούτο μέσω αυτών. Το νέο τούτο δημιούργημα δεν είναι το σώμα,

η ψυχή και το σώμα, τα οποία ως «υλικά» υπήρχαν και προηγουμένως.

Το νέο δημιούργημα είναι εκείνο το ιδιαίτερο άτομο με την ατομική συνείδηση, η οποία χαρακτηρίζει κάθε ανθρώπινο όν.


Σημειώσεις

Ας μάς επιτραπεί να φέρουμε τα εξής αναλογικά παραδείγματα:

α: Μία κατοικία δεν είναι απλώς το σύνολο των τούβλων, του κονιάματος και των λοιπών υλικών που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή της, αλλά κάτι που υπερβαίνει το σύνολο των δομικών στοιχείων του.

β: Ένα βιβλίο δεν είναι απλώς μία ποσότης χαρτιού και μελανιού.

γ: Ένας βιολογικός οργανισμός δεν είναι απλώς το σύνολο των ιστών και οργάνων που τον συγκροτούν.

Σε όλες τις περιπτώσεις, η συγκροτούμενη μονάδα είναι κάτι περισσότερο από το άθροισμα των μερών της.


3. Ο Ορισμός τού Ανθρωπίνου Όντος

«Το ανθρώπινο όν είναι η αρχή νέου δημιουργήματος, πνευματικής τάξεως, που εμφανίζεται στον κόσμο της ύλης.

Είναι το αποτύπωμα μίας Θείας Ιδέας, η οποία προβάλλεται ως Θεία Ακτίνα στον κόσμο τής ύλης.

Η Θεία Ακτίνα, τοποθετώντας το πνεύμα, την ψυχή και το σώμα κατά μία ορισμένη νομοτέλεια και τάξη, συγκροτεί και εμφανίζει το ανθρώπινο όν.

Το ανθρώπινο όν, δημιουργώντας την Προσωπικότητά του, δύναται από ατελές να αποβεί Όν αιώνιο ».

Ο Θεός - αν και ένας - έχει άπειρες εκφράσεις.

Κάθε μία είναι αποτέλεσμα εκδηλώσεως μίας Ιδέας Του.

Το αποτέλεσμα της Θείας Ιδέας «Άνθρωπος», καθώς αυτή εκδιπλώνεται ως ακτίνα εντός τής ύλης, είναι το ανθρώπινο όν.


Β. Η Φυσική Προσωπικότητα του Ανθρωπίνου Όντος

Παρατηρώντας τα τρία συστατικά ενός ανθρώπου διαπιστώνουμε ότι τα διακρίνουν ορισμένα χαρακτηριστικά, τα οποία δεν συναντώνται σε κανέναν άλλον άνθρωπο. Έχουμε λοιπόν :

α. ιδιάζοντα χαρακτηριστικά τού σώματος, τα οποία συνθέτουν την υλική προσωπικότητα ( π.χ. ανάστημα, ιδιοσυγκρασία, χρώμα σώματος, ματιών, μαλλιών, κλπ. )·

β. ιδιάζοντα χαρακτηριστικά τής ψυχής ( π.χ. ευαισθησία, καλαισθησία κλπ ), τα οποία συνθέτουν την ψυχική προσωπικό-τητα· και

γ. ιδιάζοντα χαρακτηριστικά τού πνεύματος, ( π.χ. ταχύτητα ή βραδύτητα σκέψεως, οξύνοια, κλπ ) τα οποία συνθέτουν την πνευματική προσωπικότητα τού ανθρωπίνου όντος.

Για τα εν λόγω χαρακτηριστικά δεν ευθύνεται ο άνθρωπος· είναι η « προίκα » του με την οποία ήλθε στον κόσμο. Είναι αντανακλάσεις της Ιδέας την οποία πρόκειται να εκφράσει ο συγκεκριμένος άνθρωπος. Αφού λοιπόν αυτά δεν είναι αποτέλεσμα τής συμβολής τού ανθρωπίνου όντος, αποτελούν κάτι το φυσικό, κάτι εκ φύσεως.

Για αυτό λέμε ότι « το σύνολο τών ιδιαζόντων χαρακτηριστικών του ανθρωπίνου όντος κατά το σώμα, την ψυχή και το πνεύμα, αποτελούν την φυσική προσωπικότητά του »

Όμως, στον κόσμο όπου ζούμε, δεν υφίσταται καμμία δράση χωρίς να εμφανίζεται και η εναντίωση· δεν υπάρχει καμμία θέση χωρίς να υπάρχει και η άρνηση.

Οι έννοιες του Καλού και του κακού συμπορεύονται σ' αυτόν τον κόσμο, ένεκα της αρχέγονης εκείνης Πτώσεως του Πνευματικού Όντος που αποκαλούμε « αντίπαλο ».

Αντίπαλος είναι εκείνο το πνευματικό όν που υιοθετεί την άρνηση τής Ζωής και της Αληθείας. Κατά παράδοξον τρόπο, το όν αυτό αναφέρεται με το όνομα «εωσφόρος» - ο φέρων την αυγή. Κατά την γνώμη μας, αυτό ήταν το λειτούργημά του πριν από την πτώση του.

Έκτοτε, αρνούμενο την Ζωή, το μόνο που φέρει είναι ο θάνατος, η αποσύνθεση, το σκότος, το χάος, η αταξία, η ασυναρτησία, η διαίρεση. Συνεπώς το σημερινό όνομά του πρέπει να είναι « σκοτοφόρος» - ο φέρων το σκότος.

Στην Αγία Γραφή περί Εωσφόρου γίνεται αναφορά στα εδάφια : Ψαλμός 109.3, Ιώβ 38.12, Ησαία 14.12.

Όταν λοιπόν μία ανόμοια Θεία Ιδέα αποτυπώνεται στον κόσμο της ύλης και εμφανίζεται το ανθρώπινο όν με τα συγκεκριμένα ιδιάζοντα χαρακτηριστικά, ταυτοχρόνως σημειώνεται και η παρουσία του αρνητικού παράγοντα, ο οποίος παρεμβαίνει εναντιωτικά.

Αυτή η παρέμβαση του αρνητικού παράγοντα κατά την εμφάνιση του ανθρώπου δεν αποτελεί μέρος της Προσωπικότητας, αλλά είναι συνέπεια της αναπόφευκτης παρουσίας του στον κόσμο αυτόν. Ας μη συγχέεται λοιπόν η φυσική προσωπι-κότητα με το κακό. Αυτή είναι μόνον ό,τι παρέχει η Θεία Ιδέα στον άνθρωπο. Οι άνθρωποι όμως συχνά δεν μπορούν να διακρίνουν την Θεία Δωρεά της Προσωπικότητας από τις παρεμβολές του αντιπάλου και εκλαμβάνουν τις διάφορες επιβαρύνσεις και την ελαττωματικότητά τους ως στοιχεία της προσωπικότητός τους.

Η συγκρότηση του ανθρώπου είναι αποτέλεσμα της εκφράσεως της Θείας Ιδέας, η οποία αποτυπώνεται ( ή αντανακλάται ) στα ιδιάζοντα χαρακτηριστικά του σώματος, της ψυχής και του πνεύματος. Συνεπώς η φυσική προσωπικότητα νοείται αποκλειστικώς μέσα στο πλαίσιο του Καλού. Όλα τα χαρακτηριστικά τού ανθρώπου είναι ευεργετικά γι' αυτόν.

Ό,τι όμως προέρχεται από την εναντίωση του αρνητικού παράγοντα δεν αποτελεί μέρος της προσωπικότητας, αλλά συνθέτει περιοριστικές συνθήκες υπό τις οποίες εμφανίζονται τα χαρακτηριστικά τής Θείας Ιδέας.

Συνεπώς :

« Φυσική Προσωπικότητα τού ανθρωπίνου όντος είναι το σύνολο των ιδιαζόντων χαρακτηριστικών τού σώματος, της ψυχής και του πνεύματος, τα οποία νοούνται μεν ως αντανακλάσεις της Θείας Ιδέας, αλλ' επίσης τελούν υπό την εναντίωση του αντιπάλου στον κόσμο τής ύλης ».


Γ. Ανομοιότητα


1. Μονάδα και Απειροσύνη

Τα πάντα στο Πάν - δηλαδή στον Πνευματικό, στον αιθερικό και στον υλικό κόσμο - είναι Ιδέες και εκφράσεις Ιδεών.

Οι Ιδέες γίνονται Εικόνες στον Αιθερικό κόσμο και καταλήγουν ως Μορφές στον υλικό κόσμο.

Τί είναι οι Ιδέες ; Είναι το περιεχόμενο τής Θείας Υπερσυνειδήσεως.

Εάν τολμούσαμε - όχι ασφαλώς να ορίσουμε τον Θεό, αλλά να προσπαθήσουμε να περιγράψουμε μίαν όψη Του - θα μπορούσαμε να πούμε ότι από μίαν άποψη « ο Θεός είναι η Μονάδα εντός της Οποίας υπάρχουν, κατά τρόπο μη διακεκριμένο, οι άπειρες Ιδέες ».

Η Ιδέα μπορεί να νοηθεί ως έχουσα μία διάσταση, η Εικόνα δύο, η δε Μορφή τρεις διαστάσεις. Τούτο μάς δίδει μία πρώτη έννοια σχετικά με την φύση των τριών επιπέδων :

του Πνευματικού, του Αιθερικού ή Ψυχικού και του Πνευματικού.

Έν και Άπειρον, Μονάδα και Απειροσύνη, είναι λέξεις που περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμ-βάνεται την Σεπτή Οντότητα τού Θεού.

Ο άνθρωπος είναι έκφραση μίας Θείας Ιδέας. Ως τέτοια, όμως, έχει κι αυτή άπειρες εκφράσεις, άπειρες όψεις. Για αυτό και όλοι οι άνθρωποι - του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος - θα πρέπει να νοηθούν ως διαφορετικές εκφράσεις της μίας και μόνης Ιδέας «Άνθρωπος».

Την έννοια τής Ιδέας μπορούμε να την συνδέσουμε μ' εκείνην του Είδους.

Ένα είναι το είδος " Άνθρωπος ", στο οποίο εντάσσονται όλα τα συγκεκριμένα - αλλά πάντοτε διαφορετικά μεταξύ τους - άτομα που το εκπροσωπούν.


2. Η Ανομοιότητα τών Θείων Ιδεών

Οι άπειρες Ιδέες του Θεού δεν μπορούν να νοηθούν ως όμοιες ή ταυτόσημες μεταξύ τους.

Κάτι τέτοιο θα ήταν άσκοπο και τίποτε στον Θεό δεν είναι δυνατόν να θεωρηθή άσκοπο.

Ο Θεός δεν επαναλαμβάνει ποτέ τον Εαυτό του.

Αφού λοιπόν οι άνθρωποι είναι εκφράσεις Θείων Ιδεών, αντιλαμβανόμαστε γιατί όλοι οι άνθρωποι είναι μεταξύ τους ανόμοιοι ως προς την Προσωπικότητα.

Όλες όμως οι εν λόγω επί μέρους Ιδέες, συνολικώς θεωρούμενες και αλληλοσυμπληρούμενες, μάς δίδουν την Ιδέα του Ενός : την μία Ιδέα « Άνθρωπος ».

Η Ανομοιότητα, εν τη ενώσει των Ιδεών, μάς παρουσιάζει την έννοια της Μονάδος.


3. Η Ανομοιότητα ως Νόμος - Ορισμός τής Ανομοιότητας

Η Ανομοιότητα αποτελεί φαινόμενο γενικό, χωρίς καμμία εξαίρεση.

Μπορούμε λοιπόν να την θεωρήσουμε ως Νόμο.

« Νόμος είναι ρεύμα δυνάμεως που μεταφέρει Θεία Βούληση,

την οποία συνεχώς και αδιαλείπτως μετατρέπει σε Έργο ».

Ο Νόμος είναι το μέσον, ο μεταφορέας, που υλοποιεί τις Θείες Θελήσεις.

Για ποιον λόγο ο Θεός - δια του Νόμου της Ανομοιότητας - έπλασε τον κάθε άνθρωπο ανόμοιο από τους άλλους, προσδίδοντας στον καθένα άνθρωπο την έκφραση μίας ιδιαιτέρας ιδέας του; Ακριβώς για να δώσει στους ανθρώπους την δυνατότητα να συνειδητοποιήσουν την Ανομοιότητα εν τη Μονάδι και ν' αντιληφθούν την οδό τής Επανόδου στην Μονάδα.

Η Ανομοιότητα είναι ο βαθύτερος λόγος που ο άνθρωπος, ήδη από την άγρια κατάσταση, προσπαθεί να ζήσει σε κοινωνία. Γνωρίζει ότι για να επιβιώσει, οφείλει να αλληλοσυμπληρωθεί. να μία αντικειμενική εμφάνιση τής λειτουργίας τού Νόμου τής Ανομοιότητας.

Μπορούμε λοιπόν να δώσουμε τον ακόλουθο ορισμό :

« Η Ανομοιότητα είναι Θείος Νόμος, ο οποίος διέπει την διαφορότροπη εκδίπλωση τού Θεού για την υπηρέτηση απείρων σκοπιμοτήτων στα πλαίσια του Θείου Ενός ».


4. Τα τρία στοιχεία τού Νόμου τής Ανομοιότητας

α. Ο Διαφορισμός ( η διαφορετικότητα ) τών Θείων Ιδεών

Ο Θεός είναι Ένας, αλλά έχει άπειρες εκφράσεις, άπειρες εκδηλώσεις.

Από το άπειρο πλήθος τών απείρων Ιδεών Του, καμμία δεν ταυτίζεται με κάποιαν άλλη.

β. Η τάση για συνεργασία

Οι διαφορετικές, ανόμοιες Ιδέες - εκφράσεις τού Θεού έχουν την τάση της μεταξύ τους συνεργασίας, η οποία φέρει την μία Ιδέα πλησίον της άλλης και τους προσδίδει την κατάσταση της Ενότητας.

γ. Η Τάξη στην συνεργασία

Η τάξη είναι η χρυσή τομή της συνεργασίας δύο ή περισσοτέρων (διαφορετικών) όντων, Ιδεών ή ανθρώπων. Καθορίζει ότι η προσφορά της ανόμοιας αρετής θα είναι ανάλογη του μέτρου της ανάγκης - ούτε καθ' υπερβολήν, ούτε κατά στέρησιν.

Εάν δεν υπήρχε η τάξη δεν θα μπορούσε να ρυθμισθή η συνεργασία.

Και εάν δεν υπήρχε συνεργασία, θα ήταν άχρηστος ο διαφορισμός, η διαφορετικότητα.


5. Η Αρμονία τής Ανομοιότητας

Αποτέλεσμα των τριών συνιστωσών της Ανομοιότητας είναι η Αρμονία.

Τούτο καθίσταται σαφές εάν θεωρήσουμε το παράδειγμα τής ορχήστρας.

Κάθε όργανο είναι διαφορετικό από τα υπόλοιπα. Εάν παίζει αυτόνομα, απομονωμένο, δεν

εκφράζεται η έννοια της ορχήστρας. Εάν όμως συνεργασθή με τα υπόλοιπα όργανα, εντός του

πλαισίου της χρυσής τομής της τάξεως, τότε παρουσιάζεται η έννοια τού συνόλου.

Η εικόνα τής ορχήστρας μάς δίδει την έννοια του Ενός στην έκφρασή του των Πολλών.


6. Η Ανομοιότητα και το Ανθρώπινο Όν

Ο άνθρωπος του κόσμου τούτου, ενώ είναι Θείο Δημιούργημα, εν τούτοις δεν είναι Θείο Όν, διότι τελεί υπό την εναντίωση του αντιπάλου. Είναι προορισμένος μεν να καταστή Όν του Ουρανού, αλλά εκτός των ορίων της σχετικότητας.

Ο άνθρωπος του κόσμου τούτου νοείται ότι έχει δύο « πρόσωπα ».

Το ένα αφορά στην Θεία του κατασκευή, ως εκφράσεως μίας Θείας Ιδέας.

Παρατηρώντας τον εαυτό του και αξιοποιώντας τα ιδιάζοντα χαρακτηριστικά του ( αρετές και ικανότητές του ), ο άνθρωπος οφείλει να μεριμνήσει να καταστεί Αιώνιο, πνευματικό Όν, φθάνοντας στο τέρμα του προορισμού του.

Με το άλλο του « πρόσωπο », ο άνθρωπος στρέφεται προς την εξωτερικότητα.

Τα ανθρώπινα όντα, λοιπόν, αφ' ενός μεν βλέπουν τον εαυτό τους - έκφραση μίας ανόμοιας Θείας Ιδέας - αφ' ετέρου δε είναι υποχρεωμένα να στρέφονται προς την εξωτερικότητα, φροντίζοντας να βιώσουν και να αξιοποιήσουν στον εξωτερικό κόσμο αυτή την προικοδότηση που τους δώρισε ο Θεός.

Τί πρέπει λοιπόν να κάνει ο άνθρωπος ;

Καλείται να εφαρμόσει τον Νόμο της Ανομοιότητας στην εξωτερική του ζωή·

Και με τις τρεις συνιστώσες του εν λόγω Νόμου να νικήσει την διαίρεση που προκαλεί ο αντίπαλος και να εμφανίσει την Μονάδα στην εξωτερικότητα, μεταξύ των συνανθρώπων του.

Πώς μπορεί να γίνει αυτό ;

Αντιλαμβανόμενος ο κάθε άνθρωπος την διαφορετικότητά του, οφείλει να δημιουργήσει την τάση προς συνεργασία με τους άλλους ανθρώπους. Απελευθερούμενος από τα ελαττώματά του και τις αδυναμίες του, θα αρχίσει να βλέπει τον εαυτό του ελεύθερα και ανεπηρέαστα.

Θα δεί με τί ακριβώς τον έχει προικοδοτήσει ο Θεός, ποιά είναι τα ιδιάζοντα χαρακτηριστικά του, ποιά είναι η ανόμοια Ιδέα την οποία εκφράζει· και θα πλησιάσει τον συνάνθρωπό του, για να διακρίνει και σ' εκείνον το Καλό - την ανόμοια Ιδέα που κι' ο άλλος εκφράζει.

Θα συνεργασθή μαζύ του μέσα στο πλαίσιο της τάξεως. Θα παράσχει ό,τι λείπει από τον άλλον και θα λάβει ό,τι του λείπει και όσο έχει ανάγκη. Κατ' αυτόν τον τρόπο, αξιοποιώντας τον Θείο Νόμο της Ανομοιότητας, δημιουργεί και εμφανίζει στον κ